tư vấn - đỏi đáp

  • Xin chào Bác sĩ,

    Bé trai nhà em được 2 tháng tuổi, ngủ hay vặn mình và giật mình. Do rốn của bí bị lồi và tự nhiên nổi 1 cục ở bìu. Đi khám bác sĩ ở quê thì bảo là do thiếu canxi nên vặn mình nhiều quá dẫn đến bị lồi rốn và ruột tuột xuống bìu. Giờ chỉ có cách băng rốn lại từ từ cho hết lồi và vì bé còn nhỏ quá nên chỉ có cách dùng tay ấn bìu bé cho ruột vô từ từ. Cho em hỏi làm vậy có vấn đề gì không vì ấn như thế sợ ảnh hưởng bìu của bé sau này? vậy giờ em phải làm sao?

    Xin cảm ơn bác sĩ.

    (Công)

    Trong Bệnh sơ sinh

    Anh Công thân mến,
    Qua mô tả của anh, chúng tôi cho rằng con anh bị thoát vị rốn ( rốn lồi) do khiếm khuyết cân cơ thành bụng vùng rốn. Vì vậy mỗi lần bé rặn, áp lực trong ổ bụng tăng sẽ đẩy ruột theo chỗ yếu (không có cân cơ ) và lồi ra ngoài. Tật này phần lớn không cần can thiệp điều trị gì đối với trẻ dưới 2 tuổi vì cân cơ theo thời gian sẽ tự đóng lại. Thủ thuật băng ép rốn cũng có tác dụng cho ruột đừng lồi ra ngoài gây cảm giác bất an cho người nhà, anh chị có thể tiếp tục băng ép cho bé nhưng nhớ chú ý đừng băng quá chật khiến bé khó chịu. Còn vấn đề nổi 1 cục ở bìu, chúng tôi cho rằng đó là bệnh thoát vị bẹn ở trẻ em. Thoát vị bẹn là 1 bệnh lý bẩm sinh xảy ra ở trẻ do còn tồn tại 1 ống thông nhỏ từ ổ bụng xuống vùng bẹn bìu khiến cho ruột hay dịch ổ bụng chạy xuống gây nên tình trạng có khối phồng ở vùng bẹn bìu. Đây là 1 tình trạng bệnh lý không thể tự khỏi mà cần phải phẫu thuật. Khuynh hướng hiện nay là mổ sớm nhất có thể cho bé nhằm tránh biến chứng nghẹt (do ruột sa xuống và không trở lại ổ bụng được ) xảy ra. Tuy nhiên, khi phẫu thuật cũng cần cân nhắc các yếu tố đi kèm như bé có sinh non, có bệnh lý gì đặc biệt hay không...mà thời gian mổ có thể sớm hay muộn. Do đó, anh chị nên đưa bé đến khám vào các ngày trong tuần phòng số 7 hoặc 11 để các bác sĩ khám lại, cân nhắc thời gian mổ và cách thức mổ cho bé (trong ngày hoặc xếp mổ chương trình).
    Thân ái.

    Bác sỹ Trương Anh Mậu, Khoa ngoại Bệnh viện Nhi Đồng 2

  • Con gái tôi được 3 tháng tuổi, hiện nay cháu đi tiểu tôi thấy nước tiểu của bé có màu rất vàng. Bác sĩ cho tôi hỏi như vậy là bình thường hay có vấn đề gì với cháu hay không ? Tôi xin cám ơn

    (N.D.H)

    Trong Bệnh sơ sinh

    Chào bạn, theo sinh lý hệ niệu của trẻ em, chức năng lọc của thận ở trẻ bắt đầu từ lúc 9 tuần tuổi thai, sau đó tiếp tục hoàn chỉnh sau sanh và khi trẻ được 3 tuổi chức năng lọc của thận bằng người lớn.

    Khi sinh ra và trong vài tháng đầu sau sinh, chức năng lọc của thận còn rất yếu, chỉ tốt trong trường hợp trẻ khỏe mạnh nhưng không đủ để điều chỉnh nước và điện giải khi trẻ bị bệnh. Bé gái bạn 3 tháng tuổi nước tiểu có màu vàng là 1 tình trạng cần tìm nguyên nhân để điều trị. Các nguyên nhân của nước tiểu vàng như sau:

    A. Các nguyên nhân về dinh dưỡng: nước tiểu vàng không kèm vàng da

    1. Do trẻ bú chưa đủ sữa làm nước tiểu cô đặc hơn

    - Khi trẻ bú sữa mẹ: nếu trẻ bú mẹ đủ sữa sẽ bú trong vòng từ 10 đến 15 phút, sau đó trẻ ngủ yên và 3 giờ sau thức dậy đòi bú tiếp. Trong lứa tuổi từ 2 đến 6 tháng trẻ tăng cân 20 – 25g/ngày. Do đó nếu chúng ta cân trẻ cùng thời điểm mỗi ngày sẽ biết là trẻ bú đủ hay còn thiếu. Nếu còn thiếu sữa cần cho bú tăng cữ lên

    - Khi trẻ bú sữa bình: ở lứa tuổi này nên đảm bảo cho trẻ bú khoảng 150ml sữa /kg/ ngày

    2. Do mẹ uống các loại thuốc có màu vàng, trẻ bú sữa mẹ nước tiểu có thể sẽ có màu vàng

    3. Do mẹ ăn các thực phẩm có chất phụ gia màu vàng, trẻ bú mẹ nước tiểu cũng có thể có màu vàng

    B. Nước tiểu vàng có kèm vàng da. Vàng da là do tăng Bilirubin trong máu. Các nguyên thường gặp là:

    1. Viêm gan

    2. Bệnh lý tán huyết bẩm sinh: tán huyết có thể do bệnh về hồng cầu di truyền, do thiếu men G6PD, do có Hb bất thường (Thalassemia)

    3. Thuốc: một số loại thuốc có thể gây vàng da do khởi phát huyết tán ở 1 số bệnh lý chuyển hóa

    4. Nghẽn đường mật: Tắc đường mật do hậu quả của huyết tán cấp làm tắc mật trong gan hoặc do tắc đường mật bẩm sinh: trong 1 tháng đầu sau sanh, triệu chứng vàng da có thể chưa nặng. Tháng 2-3 vàng da sậm, nước tiểu sậm màu. Cần điều trị sớm vì để lâu dễ gây suy gan

    - Ngoài ra còn rất nhiều nguyên nhân khác gây hiện tượng này. Nước tiểu vàng và vàng da lúc đầu khó nhận ra bằng mắt thường, phải xét nghiệm nuớc tiểu và máu mới thấy rõ được tình trạng bệnh lý. Gia đình sớm mang cháu đến khoa nhi các bệnh viện hoặc trung tâm y tế để các bác sĩ tìm nguyên nhân điều trị kịp thời

    Chuyên Khoa Nhi - Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn Premier

  • Con em 2 tuổi, cháu thường xuyên bị kiết lỵ, cứ bị xong một thời gian lại khỏi. Xin bác sĩ cho tôi hỏi về cách điều trị bệnh kiết lỵ ở trẻ em

    (T.G)

    Trong Bệnh đường ruột

    Chào bạn, bệnh kiết lỵ là nhiễm trùng đường ruột, thông thường kiết lỵ là bệnh được gọi bằng một tên chung nhưng thật ra kiết lỵ có hai loại  bệnh riêng khác nhau.

    Bệnh lỵ trực khuẩn (bacillary dysentery) do trực khuẩn Shigella thuộc vi khuẩn gram (-) gây ra và Bệnh lỵ amíp (amoebic dysentery) do ký sinh trùng loại đơn bào entamoeba histolytica gây ra. Hai bệnh này có tên chung thường gọi là kiết lỵ nhưng nguyên nhân gây bệnh khác nhau, vì vậy cần phân biệt để gọi tên cho chính xác: bệnh lỵ trực khuẩn hoặc bệnh lỵ amíp.

    Hầu hết nhiễm trùng ở dạng mang mầm bệnh không triệu chứng, một số biểu hiện ở dạng tiêu chảy nhẹ kéo dài, hoặc trầm trọng hơn là lỵ tối cấp. Biểu hiện lâm sàng ngoài ruột thường là áp xe gan, có thể vỡ vào màng bụng, màng phổi, màng ngoài tim. Những biến chứng ở bệnh kiết lỵ là Thủng ruột, xuất huyết tiêu hóa, lồng ruột, viêm loét đại tràng sau lỵ, viêm ruột thừa do amip…

    - Các triệu chứng thường gặp

    + Tiêu chảy có nhiều nước lúc đầu, sau đó phân có thể có đàm, máu lượng ít và nhiều lần.

    + Đau bụng nhiều, nhất là khi đi tiêu.

    + Sốt cao.

    + Ói, biếng ăn.

    Các trường hợp nặng có thể gây nhiễm trùng huyết.

    - Việc điều trị kiết lỵ cần đáp ứng các yêu cầu sau

    + Hạ sốt để tránh sốt cao có thể gây co giật nhất là ở các cháu nhỏ.

    + Bù nước và điều chỉnh rối loạn điện giải như: hạ na tri máu, hạ can xi máu,  hạ đường huyết.

    + Dinh dưỡng đủ theo tuổi. Cần bổ sung thực phẩm nhiều chất đạm.

    + Về kháng sinh: sử dụng kháng sinh uống hay chích tùy mức độ nặng của bệnh (việc dùng thuốc cần theo chỉ định bác sĩ)

    + Không nên sử dụng các chất làm chậm nhu động ruột vì có nguy cơ làm bệnh kéo dài thêm.

    Điều trị kiết lỵ nên tích cực ngay từ đầu để tránh biến chứng nặng (nhiễm trùng huyết, co giật do rối loạn điện giải hoặc do sốt cao); ngoài ra trẻ có thể bị suy dinh dưỡng hoặc chậm lên cân, suy nhược cơ thể…

    - Cách phòng ngừa

    + Nếu có điều kiện nên cho trẻ bú sữa mẹ đến 18 tháng hoặc 24 tháng tuổi.

    + Nếu trẻ bú sữa bình phải rửa sạch bình. Người pha sữa nên rửa tay trước khi pha sữa cho bé.

    + Khi chuẩn bị bữa ăn cho bé nên làm đúng cách và hợp vệ sinh.

    + Nên rửa tay sau khi làm vệ sinh cho bé.

    Chuyên Khoa Nhi - BV Hoàn Mỹ Sài Gòn

  • Vào mùa hè trẻ nhỏ thường hay nóng sốt, vậy làm thế nào để phân biệt sốt thông thường và sốt do viêm não, thưa bác sỹ?

    Thanh Huyền (29 tuổi, Hà Nội)

    Trong Bệnh tim mạch

    Giai đoạn viêm não và sốt virus có thể giống nhau như sốt, nôn ói, đau đầu. Nhưng viêm não triệu chứng ngày càng tăng trong khi sốt virus sẽ tự ổn định.

    Nếu trẻ sốt có co giật hay hôn mê thì khả năng viêm não rất cao. Bệnh này có tỷ lệ tử vong cao, dễ di chứng như chậm phát triển, yếu tay chân, động kinh, sợ nhất là sống thực vật. Do đó, khi con sốt nên khám gần nhà, nếu bé co giật hôn mê thì ngay lập tức phải đưa đến bệnh viện.

    Triệu chứng của bệnh viêm não: Sốt, ói, đau đầu, nặng hơn sẽ co giật hôn mê. Cách phòng ngừa chính căn bệnh này là tiêm phòng vaccine viêm não Nhật Bản, diệt muỗi, tránh sinh hoạt quá nóng quá lạnh, ăn uống đủ, ngủ đủ. Cần lưu ý, đối tượng dễ viêm não là trẻ em, riêng với viêm não Nhật Bản thì trẻ từ 5-10 tuổi, người lớn cũng mắc.

    Lưu ý, để phòng bệnh các phụ huynh nên tiêm phòng cho bé từ 12 tháng tuổi, tiêm ba liều, hai liều đầu cách nhau 1-2 tuần, liều ba sau một năm. Sau đó nên tiêm nhắc lại sau mỗi ba năm.

    Bệnh viện Nhi đồng 1, TP HCM

    Bác sỹ Trương Hữu Khanh

    Nguồn: Báo giao thông

  • Bé 16 tháng tuổi, nặng 9kg, từ lúc 2 tuần tuổi đã bị khò khè, nhất là vào ban đêm. Gần đây bị sổ mũi liên tục, tối ngủ nằm sấp, khò khè và thở bằng miệng, như vậy là cháu bị bệnh gì?

    Trong Bệnh hô hấp

    Các triệu chứng cha/mẹ kể là biểu hiện của viêm mũi họng (Viêm hô hấp trên) nhưng vẫn không loại trừ được trường hợp khò khè của hen suyễn. Các triệu chứng đó cần được kiểm tra lại hệ thống hơn và khám kỹ lưỡng thì sẽ tốt hơn.

    Việc vệ sinh mũi là rất cần thiết cho dù lúc bé không bị bệnh. Nếu bé bị sổ mũi nghẹt mũi thì cần phải vệ sinh nhiều và sạch sẽ hơn nữa. Chị nên làm sạch mũi cho bé. Chị không nên sợ khi làm vệ sinh mũi cho bé. Dùng lọ nước muối sinh lý (Efticol 0.9%) Cho bé nằm nghiêng lại và xịt vào lỗ mũi phía trên cho chảy ra lỗ mũi dưới. Làm như vậy nhiều lần có thể dùng nhiều lọ nước muối như vậy. Lật bé lại làm cho lỗ mũi bên kia.

    Việc bé thở khò khè có thể do nghẹt mũi và có khả năng bé bị viêm VA và Amidan nên bé thường lăn lộn và nằm sấp để ngủ. Nếu vệ sinh mà bé đỡ bệnh như thế thì chị nên làm tiếp tục và đừng ngại ngần gì cả. Nếu chị ko làm bé sẽ dễ bị bệnh hơn.

    Nguồn: Phổi Việt

  • Con em gần 16 tháng nhưng chưa biết nói gì ngoài thi thoảng gọi bà khi cần, hoặc gọi tên bố "Tài, Tài". Bé cần gì thì chạy lại dắt tay bố mẹ ông bà lấy cho.

    Khi người lớn gọi, bé quay lại. Khi mẹ dạy tập nói thì bé không nói theo, chỉ mải chơi nhưng khi nghe thấy bài hát mình thích hoặc chương trình quảng cáo trên TV thì bé phản ứng rất nhanh, chăm chú xem lắm.

    Bé thích nghe nhạc thiếu nhi, xem quảng cáo là lắc lư nhảy theo. Bé nhà em như vậy có bị coi là chậm nói không, mong chuyên gia tư vấn giúp.

    (Hạ My)

    Trong Bệnh tai mũi họng

    Chào chị,

    Theo như chị nói, bé nhà chị được gần 16 tháng tuổi, bé chưa biết nói, chỉ gọi được bà khi cần hoặc gọi tên bố. Bé biết thể hiện nhu cầu bằng việc dắt tay người thân để lấy giúp. Gọi bé có phản ứng quay lại, mẹ dậy nói thì con chưa chịu nói, thích nhạc quảng cáo, nghe nhạc và bắt chước theo quảng cáo. Chị đang băn khoăn bé nhà mình có bị chậm nói hay không?

    Theo như nghiên cứu của tâm lý học phát triển thì giai đoạn 13 - 15 tháng ngôn ngữ của trẻ phát triển một số tiêu chí sau:

    - Có thể dùng được 7 từ hoặc nhiều hơn: ba, bà, bố, mẹ, măm... tuy nhiên mỗi trẻ lại thích thú và có khả năng nói những từ khác nhau.

    - Trẻ có thể dùng giọng và cử chỉ để có được đồ vật mong muốn: như kéo tay người khác, gọi người khác bằng các âm ê, a hoặc bababa... để nhờ giúp đỡ.

    - Trẻ bắt đầu bắt chước các từ mới nhưng chưa rõ mà chỉ bắt chước theo âm thanh gần đúng nhưng trẻ có phần tích cực hơn trong giao tiếp mắt (quan sát người khác phát âm để mấp máy môi phát âm theo).

    - Hiểu câu hỏi đơn giản: Ở đâu? Cái gì?

    - Nhận ra tên các bộ phận cơ thể: mắt, tay, mũi, miệng...

    - Thích thú với giai điệu: có thể là trẻ thích các bài hát trẻ có thể bắt chước theo âm điệu của chúng hoặc thể hiện qua cử chỉ, hành động.

    - Dùng nhiều phụ âm hơn (p, b, m, n, h).

    Như vậy với những thông tin mà chị cung cấp chưa đủ điều kiện để đưa ra kết luận rằng bé nhà chị chậm nói hay không. Để có kết quả chính xác chị nên đưa con đến các cơ sở chuyên biệt để đánh giá con.

    Tuy nhiên để dạy con nói chị nên tìm những lúc mà con đang rảnh không chơi hoặc xem bất cứ thứ gì để đảm bảo rằng trẻ có thể tập trung vào việc học nói, không bị xao nhãng bởi những vấn đề xung quanh.

    Ngoài ra, trong khi con chơi, chị có thể tham gia cùng con, cố gắng thu hút được ánh mắt của con nhìn chị khi phát âm, nói chậm và nhấn mạnh vào những từ mà chị muốn dạy con. Nên dạy bé những từ có 1 hoặc 2 âm tiết, dễ phát âm và phải nhắc lại nhiều lần cho con

    Gia đình chị cũng nên hạn chế cho con tiếp xúc TV, điện thoại... bởi những phương tiện này chỉ mang tính giao tiếp một chiều sẽ không tạo ra nhu cầu giao tiếp cho con.

    Chuyên viên tâm lý Nguyễn Thị Ly

    Nguồn: VnExpress

  • Chào bác sĩ. Bác sĩ cho em hỏi là ngày xưa bố mẹ có nói với em là không có tiền nuôi con nên 10 ngày đã cho em ăn nước cơm và bột loãng. Em mới có em bé được 1 tháng 21 ngày, có điều kiện cho bé uống sữa mẹ cả ngoài nhưng em cho con uống thêm nước cơm được 1 bữa rồi. Theo bác sĩ em có nên cho con uống thêm không? Cám ơn bác sĩ

    (Anh Đức - Hải Phòng)

    Trong Bệnh sơ sinh

    Chào em,

    Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho bé, vì vậy, nếu có đủ sữa mẹ thì em nên cho bé bú mẹ, vừa đủ chất dinh dưỡng vừa kết nối được tình cảm giữa mẹ và con. Khi nào không đủ sữa hoặc vì một lý do bệnh lý nào đó mà mẹ không cho bé bú được mới dùng đến sữa công thức nhưng cần dùng sữa đúng theo tháng tuổi của bé.

    Còn nước cơm em đề cập đến thì không nên em à, vì thành phần của nước cơm chủ yếu là tinh bột nhưng hệ tiêu hóa của bé chưa hoàn thiện nên có thể không tiêu hóa được thành phần này.

    BS-CK1 Nguyễn Thị Thu Thảo

    Nguồn: Alobacsi.com